Аригус: Малчдын гарт технологи — Хиймэл дагуулаас MeshCore хүртэлх зам

Монгол улсын нийт хүн амын нэлээд хэсэг орон нутагт мал маллан амьдардаг. Тэд хот суурины хүмүүстэй харьцуулахад технологийн үйлчилгээнд хүрэх боломж хязгаарлагдмал — интернэт удаан, үүрэн сүлжээ хүрэхгүй, GPS трекер үнэтэй, satellite сервис нь алслагдсан нутагт найдваргүй. Энэ тэгш бус байдлыг өөрчлөхийн тулд Аригус төсөл мэндэлсэн юм.

---

Аригус гэж юу вэ?

Аригус нь Монголын малчдад зориулсан адуу малаа хянах ухаалаг трекерийн үйлчилгээ юм. Зорилго нь энгийн: хот суурингийн хүмүүстэй адил чанартай, хямд технологийн үйлчилгээг малчдад хүргэх.

Аригус нь Ulaanbaatar-д суурилсан Ephermeris компаниас хөгжүүлэгдсэн. Компани нь зөвхөн трекер зарж, малчдын бэлчээр дэх адуу, мал сүргийн байршлыг бодит цаг хугацаанд хянах боломж олгохыг зорьсон.

📘 Манай Facebook хуудсыг дагаж ажлын явцтай танилцаарай: facebook.com/ephermeris

---

Эхлэл: Хиймэл дагуулын мөрөөдөл (2025)

Аригус 2025 онд Астрокаст (Astrocast SA) хиймэл дагуулын сүлжээтэй хамтарч ажиллаж эхэлсэн. Астрокаст нь Швейцарийн компани бөгөөд дэлхийн тойрогт 18 нано хиймэл дагуул хөөргөж, алслагдсан газарт IoT мэдрэгчийн дохио дамжуулдаг анхдагч платформуудын нэг байв. Тэд 2022 онд арилжааны үйлчилгээгээ эхэлсэн.

Хиймэл дагуулын технологи нь хамгийн алслагдсан бэлчээр, уулын нурууны ар талд ч дохио хүргэх боломж олгодог тул Аригусын хувьд тохирох шийдэл байсан.

---

Астрокаст дампуурав — найдвартай мэт харагдсан тулгуур унав

Харамсалтай нь хамтын ажиллагаа удаан үргэлжлэсэнгүй. Астрокаст компани санхүүгийн хүнд бэрхшээлд орсон:

• 2022 он — Euronext Growth Paris-т бүртгүүлэх оролдлого амжилтгүй болж, Нидерландын Hiber Global компанийг худалдан авах төлөвлөгөө цуцлагдсан
• 2024 оны 7 сарын 31 — Хөрөнгө оруулалт олж чадаагүй тул Euronext Growth Oslo-гоос хасагдах зарлал гарсан
• Мораториум зарлагдав — Швейцарийн хуулийн дагуу дампуурлын өмнөх хамгаалалтын горим эхэлсэн

Астрокаст нь дэлгэрэнгүй мэдэгдэл гаргаагүй ч үйлчилгээний чанар аажмаар, дараа нь огцом буурсан.

Аригус Астрокасттай тулалдсан нь

Аригус баг хэрэглэгчдийнхээ талд зогсож, өөрийн хөрөнгөөр нөхцөл байдлыг даван туулахыг хичээсэн:

Энэ туршлага нь Аригус багт нэг чухал сургамж өгсөн: ямар ч гадаад нийлүүлэгчид 100% найдах боломжгүй. Хэчнээн найдвартай мэт харагдсан ч компани дампуурч, хиймэл дагуул мөнгөгүйгээс унаж болно.

Аригусын хувьд энэ нь шийдвэрлэх цаг байсан: гуравдагч талын дэд бүтэцт найдахаа болиж, өөрийн хяналтад байдаг технологи руу шилжих.

---

Шийдэл: MeshCore + LTE Hybrid

Астрокаст унасны дараа Аригус багийн зорилго тодорхой болов — ямар ч гуравдагч тал дампуурвал, зах зээлийн нөхцөл өөрчлөгдвөл хамааралгүй, өөрийн хяналтад байдаг дэд бүтэц байгуулах.

Тэд хоёр технологийг хослуулсан:

Технологи	Үүрэг	Давуу тал
LTE/4G сүлжээ	Үндсэн холбоо	Хурдан, найдвартай, Монголд хамрах хүрээ нэмэгдсэн
MeshCore (LoRa)	Нөөц холбоо	Сүлжээгүй газарт, интернэтгүйгээр ажиллана

Яагаад MeshCore-г сонгов?

MeshCore нь Scott Powell 2024 онд Шинэ Зеланд дахь Габриел хар шуурганы дараа боловсруулсан нээлттэй эх сурвалжтай LoRa мэш сүлжээний протокол юм. Онцлогууд нь:

• Децентрализаци — төвлөрсөн сервер байхгүй, нэг цэгийн эвдрэл байхгүй
• Мэш дамжуулалт — нэг зангилаа унтарсан ч мессеж өөр замаар хүрнэ
• Алсын зай — LoRa радио нь тал хээрт 10–30+ км хүрнэ
• Нээлттэй — MIT лицензтэй, гуравдагч талаас хамааралгүй

Аригус нь дэлхийд анх удаа LTE болон MeshCore-г хослуулсан малын трекер бүтээсэн.

---

SanchirTech: Монголд үйлдвэрлэсэн Repeater

Аригусын сүлжээний өргөтгөгч буюу repeater-уудыг SanchirTech компани өөрийн захиалгат хэвлэмэл хавтан дээр үйлдвэрлэсэн. Энгийн худалдааны хавтан ашиглахын оронд Монголын бэлчээрийн нөхцөлд тохирсон тусгай шийдэл зохиосон нь ялгарах хэсэг юм.

SanchirTech repeater-ийн онцлог:

• LoRa радио (SF12, дээд чадвар)
• Монголын хүйтэн цаг агаарт тэсвэртэй
• Нарны хавтанцараар цэнэглэгдэх боломжтой
• IP67 түвшний хамгаалалт
• Уулын оргил, байшингийн дээвэр, тулгуур мод дээр суурилуулах боломжтой

---

Талбайн тест: Говьалтай, Төв аймаг

Аригус баг Говьалтай болон Төв аймагт бодит нөхцөлд туршилт явуулсан. Үр дүн нь хүлээлтийг давсан:

Эдгээр үр дүн нь LoRa технологийн дэлхийн стандарт хэмжүүрийг давсан юм — ердийн газрын repeater талбайн нөхцөлд 10–20 км хүрдэг байхад SanchirTech-ийн тусгай хавтан болон Монголын тал хээрийн давтамжийн нөхцөл хоёр хүчин зүйл нэгдэж 60 км-ийн холболт бий болгосон.

---

Аригус Трекер хэрхэн ажилладаг вэ?

  [Аригус трекер — малын хүзүүнд]
          │
          ├── LTE сигнал байгаа бол ──→ Серверт шууд → Аппликешн
          │
          └── LTE байхгүй бол ────────→ MeshCore LoRa
                                              │
                                         [SanchirTech Repeater]
                                              │
                                         [Интернэт холбоо]
                                              │
                                         → Серверт → Аппликешн

Малчин өдөр бүр ухаалаг утсандаа бүх малынхаа байршлыг газрын зураг дээр харж болно — LTE сүлжээтэй газарт шууд, сүлжээгүй газарт MeshCore repeater дамжуулан.

---

Аригус Трекер хаанаас авах вэ?

Аригус нь зөвхөн трекер борлуулдаг — repeater сүлжээний дэд бүтцийг тусад нь байгуулна. Малчид трекерийг дараах сувгуудаас авч болно:

Уланбаатар дахь Meshcore дэлгүүрүүд: Нийслэлийн MeshCore-ийн албан ёсны дэлгүүр болон дистрибиюторуудаас биечлэн авч болно.

Онлайн захиалга: MeshCore-ийн Монгол дахь албан ёсны нийлүүлэгчдийн сайтаас захиалж болно.

Дэлгэрэнгүй мэдэгдэл болон захиалгын холбоосыг Facebook хуудаснаас авна уу.

---

Яагаад энэ технологи малчдад чухал вэ?

Монголын малчдын бодит асуудал

Малчид өдөр тутмын хамгийн том сорилтуудын нэг нь мал тасрах — мал сураг алга болоход хэд хоногийн дотор олохгүй бол хохирол их гардаг. Зуд, цас, цаасан шуурганы үед мал олдохгүйбайх нь түгээмэл.

Ердийн GPS трекерийн асуудал:

• Хиймэл дагуулын үйлчилгээ тасарч болно (Астрокаст кейс)
• Сар бүрийн суваг орлого өндөр
• Интернэтгүй газарт ажилладаггүй

Аригус шийдвэрлэж байгаа зүйл:

• LTE байгаа газарт шууд ажиллана
• LTE байхгүй газарт MeshCore repeater дамжуулна
• Repeater сүлжээ тэлэх тусам хамрах хүрээ нэмэгдэнэ
• Гуравдагч тал дампуурсан ч өөрийн дэд бүтэц ажиллаж үргэлжлэнэ

---

Ирээдүйн төлөвлөгөө

Аригус баг ойрын ирээдүйд:

• Repeater сүлжээг өргөжүүлэх — аймаг, сумдын нутаг дэвсгэрт нэмэлт SanchirTech repeater байршуулах
• Trекерийн батарейн наслалтыг нэмэгдүүлэх
• Малын эрүүл мэндийн мэдрэгч нэмэх — температур, хөдөлгөөний мэдрэгч
• Нийгэмлэгийн repeater байгуулалт — малчдын хоршоо, сум засаг даргын газартай хамтарч repeater суурилуулах

---

Дүгнэлт

Аригусын түүх нь технологийн уналтыг ялах жишээ юм. Астрокаст дампуурсан ч Аригус дампуурах гэсэнгүй, буцсангүй — харин энэ туршлагаас суралцаж илүү бат бэх, хамааралгүй шийдэл бүтээсэн.

Өнөөдөр Аригус трекер нь:

✅ Монголд туршиж батлагдсан
✅ LTE + MeshCore hybrid холболт
✅ Repeater-Repeater: 60 км (LOS)
✅ Tracker-Repeater: 30 км
✅ Drone repeater: 20 км (LOS-гүй)
✅ SanchirTech Монголд үйлдвэрлэсэн repeater
✅ Малчдын боломжид нийцсэн үнэ

Аригус бол зөвхөн трекер биш — малчдад технологийн тэгш эрх олгох хөдөлгөөн юм.

---

Асуулт байвал:
📘 Facebook: facebook.com/ephermeris